Elogi de la bouòna noustalgìa (1)

 

Couma per encantamen, dai nouostri rescontra mé de gent dòu quartié de Sant-Sauvestre, es naissuda, un pau misteriouhamen, una frasa : " Couma lou Valoun escur qu’es estat cubert, lu nouostre souvenì soun enfoungat souta lu an. Ma, l’aiga dòu Valoun e lu nouostre vielh pensié soun toujour vièu. " Es venguda de l’alchimia de la paraula ; degun l’a dicha, ma toui l’an sentida. E a gisclat en l’escrich couma ditada da una vous couletièua.

Noun aurà lou destin dei sentença chelebri dichi, o pas dichi, da de persounage de renoum. Passerà pas lou temp d’aqueu Sourgentin. Ma a la virtù de menà à l’elogi de la noustalgia.

Es aquì un voulé prouvoucant à l’encontra dei moudernista intratable. Es soubre tout una invidacioun à la reflessioun.

Se la noustalgia si limita au souvenì es mensònegue : lou temp de la jouinessa, l’amour dei car despareissut, l’image de paisage e de luèc anientat, mascara dai coulour de l’engan una realità, que noun es idilica, ma que pouria pura siervì à counouisse.

Pilhen quauque isemple…

L’evoucacioun dòu Valoun escur, pòu menà à desfendre l’idea d’una proutecioun d’aqueu site unicou tant per la geoulougìa que per la boutanica (2). En meme temp counselha de redounà achès, couma lou demandon d’assouciacioun, en aquel espaci de verdura, en un quartié que s’estoufa souta lou betun e en li gas dei vouotura.

La naissença, en lou quartié Sant-Bartoumièu, d’un mouvimen literari nissart, embé Marengo e Gag, dèu poussà aquelu que desfendon lou nouostre parlà, lou nouostre teatre, lu nouostre escrich, à anà de l’avant sensa si descapricià.

Lou souvenì de touti aqueli guingueta, dei partida de pesca en banda, dei acampada autour d’un estocafic, moustra lou camin en toui aquelu qu’an la voulountà de noun si retrouvà plantat davant d’una televisioun qu’isola e abrutisse. La counvivialità noun a de rasoun de mourì.

Aquela aragnada de coumerci doun li gent trouvavon qualità, varietà e oucasioun de charrà, dèu fa medità de coumerçant e de resident e de counsèu munichipal de tantu village que crepon de perdre un après l’autre lu masaguin de proumièra nechessità. Seria tròu lonc aquì de defouloupà aqueu proublema, ma la prepoutensa dei " grani surfaça " noun es una fatalità.

D’autre isemple pourion estre dounat.

Noun aven sugerit, couma s’en atrova que l’an pouscut pensà, d’esproufoundà l’avenguda Jean Behra per remettre au jour li aiga dòu Valoun, ma aven prouvat de cavà lu souvenì per li trouvà counsèu e ajuda per lou present e l’avenì.

da Raoul NATHIEZ
Diretour de la Redacioun